Năm học mới và những nội dung cũ

Năm học 2013-2014 đã được khai giảng với hơn 22 triệu học sinh, sinh viên, trong đó trẻ mầm non có khoảng 4,7 triệu (tăng gần 220.000 so với năm ngoái). Học sinh tiểu học có hơn 7,4 triệu em (tăng hơn 100.000),  chi tiết  Trung học cơ sở có gần 5 triệu, Trung học phổ thông hơn 2,7 triệu, trung cấp chuyên nghiệp 520.000 và cao đẳng, đại học gần 2,2 triệu. Niên học mới nhưng những nan đề của ngành giáo dục thì vẫn còn đó, dù được quan tâm, trằn trọc nhưng vẫn chưa có lời giải. Trước nhất là triết lý giáo dục. Vì học để lấy bằng cấp, cho có danh, nên dẫn đến bệnh hình thức đeo bám ngành giáo dục của ta dằng dai. Vì hình thức nên có tệ dạy thêm, học thêm, chạy điểm, mua điểm, phao thi, quay cóp, làm luận văn, luận án thuê, viết bài lấy điểm khoa học cũng thuê… UNESCO đã đưa ra triết lý giáo dục, trong đó coi giáo dục là then chốt để việc giải quyết các vấn đề của cuộc sống từng lớp; Học tập suốt đời; Học để biết - học để làm - học để chung sống - học để tồn tại. Nhìn vào  ở đây  những tiêu chí này ta thấy nền giáo dục Việt Nam còn vướng một khoảng khá xa. Phải đổi thay triết lý giáo dục thì mới có nền giáo dục tiên tiến, bản tính và hiệu quả. Nếu không mắc bệnh hình thức, không chỉ cứ vào bằng cấp thì ngay từ trung học phổ thông có thể phân loại với các đích khác nhau. Thứ nhất là đào tạo học trò giỏi để học tiếp lên vào đại học và cao hơn nữa; thứ hai là đào tạo nghề tương đối phức tạp và thứ ba là đào tạo nghề đơn giản. Học trò ở mỗi nơi hoàn toàn có cơ chế chuyển hóa linh hoạt, và việc đánh giá được thực hiện trong cả quá trình học tập và đoàn luyện. Có ý kiến cho rằng, hệ đại học cũng không cố định phải 4 năm, tri thức nào không cần thì bỏ, và học tín chỉ cho phép học sinh học số năm kết thúc như mong muốn. Như vậy, nếu làm tốt thì đại học chỉ cần 3 năm, phổ quát rút 1 năm,  tham khảo  học sinh có thể tốt nghiệp đại học năm 20 tuổi. Nếu không mắc bệnh hình thức thì có thể đổi thay cách tuyển sinh vào cao đẳng, đại học hiện nay theo hướng mở rộng đầu vào, bằng cách từ khi cấp trung học phổ biến đã hướng nghiệp cho học trò được vào các trường đại học. Nếu khắc phục được bệnh hình thức thì sẽ đổi thay được phương pháp giảng dạy lạc hậu hiện,  read more  thay nhồi nhét kiến thức bằng dạy cho trẻ cách tư duy, phương pháp tư duy, phát huy năng lực của từng học trò. Sách giáo khoa vì vậy cũng có thể có nhiều bộ khác nhau, ăn nhập cho từng vùng miền, từng đối tượng, sao cho học sinh dễ nhớ, dễ hiểu, dễ nắm bắt để đạt được tri thức chuẩn mà Bộ Giáo dục - Đào tạo đề ra… Nếu không mắc bệnh trọng bằng cấp hão, thì các bậc phụ huynh không nhất mực phải bằng mọi cách cho con  read more  đỗ đại học, mà có thể yên tâm cho con đi học nghề, trở nên thợ giỏi, để có thể sống tốt và có chỗ đứng trong thang bảng giá trị của từng lớp… Còn nhiều vấn đề khác như đào tạo sư phạm; đào tạo ngoại ngữ; lương bổng, đãi ngộ kiền; tuyển thầy, tiêu cực trong tuyển biên chế tía… nhưng muốn giải quyết rốt ráo, đều xuất phát từ một triết lý giáo dục đúng đắn. Hơn lúc nào hết, Việt Nam đang cần nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Nên, vai trò, bổn phận của ngành giáo dục thật khôn cùng lớn lao. N Bảo Thư