“Có tâm lý ngại tòng ngũ là do giáo dục nuông chiều”

GS Nguyễn Minh Thuyết: Bây chừ nhiều phụ huynh và những người đến tuổi đi quân dịch rất sợ việc này. Cụ thể, đợt vừa rồi có thủ khoa đại học cũng lo đến mất ăn mất ngủ vì sợ bị gọi đi quân dịch sẽ trễ việc học… Sau khi dư luận lên tiếng với nhiều góc nhìn khác nhau thì thủ khoa này đã được hoãn nhập ngũ để đi học. Theo ông, vì sao hiện thời người trẻ và các bậc bố mẹ lại có tâm lý đó? Chương trình học kỳ quân đội luôn cuộn không ít bạn trẻ. Trước nhất, cần khẳng định không phải tất tật các bạn trẻ đều ngại đi quân dịch. Qua thực tế ở địa phương tôi sinh sống cũng như qua tin cậy, hình ảnh trên báo chí, tôi thấy phần đông các bạn thanh niên sẵn sàng phát xuất làm bổn phận. Bởi thế, câu hỏi cần đặt ra là vì sao trong khi phần lớn thanh niên chấp hành quân dịch một cách vui vẻ, lại có một bộ phận thanh niên ngần ngại, một số gia đình lo âu cho con em mình như vậy? Theo tôi, căn do đầu tiên là ở chính các bạn thanh niên đó. Sống trong thời bình, quen với điều kiện sống thuận lợi ở gia đình, lại chưa được giáo dục đúng mức, các bạn đó ngại đi vào một môi trường vững chắc phải đoàn luyện với nhiều khó khăn hơn, thử thách lớn hơn. Điều này rất khác với thế hệ chúng tôi. Căn nguyên thứ hai là bổn phận của gia đình. Phải chăng các bậc phụ huynh không muốn con tòng ngũ nghĩ rằng nghĩa vụ xây dựng quân đội, bảo vệ đất nước là của ai đó, chứ không liên hệ đến con cái mình, gia đình mình? nuông con cái, ngại cho con rèn luyện khó nhọc thì chẳng thể nào giáo dục được con mình nghiêm chỉnh chấp hành bổn phận. Thứ ba, phải nói đây là một bất cập trong giáo dục của nhà trường. Tuy gia đình chịu bổn phận chính nhưng giáo dục của nhà trường như vậy cũng chưa đến nơi đến chốn, chưa đủ sâu sắc để những thanh niên này nhận ra nghĩa vụ của mình. Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cũng chưa làm tốt nhiệm vụ giáo dục của mình.  http://thietbithanglong.Vn/dich-vu/lap-dat-camera-quan-sat-gia-re-tai-ha-noi  Các bạn thanh niên bây chừ có rất nhiều hoạt động. Nhưng phải chăng những hoạt động ấy chưa thiết thực, sâu sắc, chưa làm cho thanh niên thấy được nghĩa vụ của mình với tầng lớp? Tôi có cảm nghĩ hiện cả gia đình lẫn nhà trường đang thực hành một nền giáo dục cưng chiều thế hệ trẻ, và tâm lý ngại tòng ngũ là hậu quả của cách giáo dục như vậy. Học thì cái gì cũng kêu quá tải. Thi thì muốn dỡ bỏ hết cho đỡ căng thẳng. Nếu cứ tiếp một nền giáo dục nuông chiều thế hệ trẻ như vậy, vững chắc con em mình sẽ không sẵn sàng để chiến đấu với thử thách, khó khăn… Cũng cần nói đến trách nhiệm chung của tầng lớp. Chúng ta cho rằng thanh niên là cột trụ của nước nhà, là thế hệ sẽ quyết định vận mệnh nhà nước nhưng rất ít tạo điều kiện để thanh niên dự những việc quốc gia đại sự. Thường những việc của quốc gia đại sự thì đều cho rằng đó là việc của người lớn, của Đảng, quốc gia, còn các cháu thanh niên cứ việc học hành. Bị đặt ra ngoài những lo âu cho vận mệnh nhà nước, cho công việc chung của giang sơn, dần dần thanh niên sẽ thiếu bổn phận, thậm chí trở thành vô cảm với những vấn đề chung. Thời kỳ trước, việc đi quân dịch được thanh niên đón nhận rất hăng hái. Ngày nay những hoạt động tình nguyện như Mùa hè xanh, Tiếp sức mùa thi, các sự kiện do những tổ chức phi chính phủ chủ trì… vẫn được đông đảo người trẻ ủng hộ. Vậy phải chăng quân dịch hiện chưa có những đổi thay ăn nhập với lứa tuổi, tâm lý, lối sống và bối cảnh tổ quốc giờ? Tôi cũng đồng ý rằng nhiều chương trình, trong đó có những chương trình của các tổ chức phi chính phủ, hấp dẫn nhiều thanh niên bởi có cách tổ chức sinh động, ăn nhập với tâm lý của thanh niên. Tuy nhiên, đi nghĩa vụ quân sự là việc khác hẳn.  http://thietbithanglong.Vn/dich-vu/lap-dat-camera-quan-sat-gia-re-tai-ha-noi  Đây không còn là “sân chơi” mà là một bổn phận thật sự, và khi thực hành, thanh niên phải sẵn sàng đối mặt với khó khăn, thử thách. Đòi hỏi tổ chức cho vui hơn, sinh động hơn, hấp dẫn hơn là không thể vì nó không hiệp với thuộc tính của công việc này. Có một nghịch lý là phụ huynh sẵn sàng bỏ tiền triệu cho con dự học kỳ quân đội – chương trình dạy kỹ năng sống đang rất được vấn ở Việt Nam. Trong khi đó, môi trường quân sự thực thì người ta lại e dè? Điều này có thể giải thích được, bởi chương trình học kỳ quân đội rất ngắn, vào đấy thanh thiếu niên được rèn luyện thiên về kỹ năng sống. Còn đi quân dịch là sống xa nhà trót 18 tháng, phải chấp nhận những thử thách lớn, có thể ra hải đảo, lên biên thuỳ, thậm chí có khi tham dự tranh đấu thật sự và có thể vì thế mà một số bạn trẻ và gia đình các bạn có tâm lý e sợ. Nhưng theo tôi, có thể những thanh niên đã trải qua các học kỳ quân đội sẽ hiểu quân đội hơn và không ngại tòng ngũ, gia đình các bạn cũng sẽ yên tâm hơn. Bị đặt ra ngoài những lo âu cho vận mệnh nhà nước, cho công việc chung của giang san, dần dần thanh niên sẽ thiếu nghĩa vụ, thậm chí trở nên vô cảm với những vấn đề chung. Cũng là làm nghĩa vụ nhà nước, Hàn Quốc thực hiện rất thành công. Mọi thanh niên khi đến tuổi đều phải thực hành quân dịch, dù đó là diễn viên lừng danh như  http://thietbithanglong.Vn/dich-vu/lap-dat-camera-quan-sat-gia-re-tai-ha-noi  Bi Rain... Rõ ràng ở đây là cách làm? Tôi cho rằng gia đình, nhà trường, đoàn thể phải làm tốt công tác giáo dục hơn và dư luận tầng lớp cũng cần vun đắp lý tưởng cho các bạn thanh niên, chứ không nên hướng các em đến suy nghĩ “mình là biệt lệ, không phải thực hiện trách nhiệm như mọi người”. Tôi không nghĩ thi đậu thủ khoa của một trường đã là hào kiệt; thậm chí đoạt huy chương vàng trong các kỳ thi học sinh giỏi toán, lý, hóa quốc tế cũng chưa chắc đã nên gọi là anh tài. Đó chỉ là những người có năng lực và có triển vọng trở nên thiên tài, nếu không ngừng vắt vươn lên. Cần làm cho mọi người từ nhỏ đã hiểu một nguyên tắc cơ bản: mọi công dân đều đồng đẳng về lợi quyền và bổn phận. Ngoài ra, chúng ta phải thực hành luật pháp nghiêm hơn. Để phụ huynh và con em họ cảm nhận quân dịch là điều linh, tự nguyện lên đường làm nghĩa vụ và coi đó là niềm kiêu hãnh thì phải có những điều chỉnh, cách làm gì trong việc thực hành quân dịch? Trước hết, cần phải nhận thức một điều: sống trong tầng lớp, mọi người đều có những quyền lợi khăng khăng nhưng cũng có những bổn phận nhất quyết, từ bổn phận lao động, đóng thuế, chấp hành luật, quý trọng luật lệ của cộng đồng… quân dịch là một trách nhiệm linh nghiệm. Từ xưa đến nay, cả khi chưa hình thành quốc gia, ở bất kỳ cộng đồng nào, việc bảo vệ đất đai, bờ cõi, bản làng cũng là bổn phận của thanh niên (đặc biệt là nam giới). Bởi vậy, người nào lẩn tránh bổn phận lẻ ấy, người ta rất khinh thường. Một điều nữa cần lưu ý là trong sinh hoạt ở nhà trường, đoàn thể, cần cải tiến hình thức giáo dục thanh niên, làm sao cho sinh động để họ tiếp nhận những tư tưởng đúng một cách nhẹ nhàng. Ở gia đình càng cần cởi mở, thân tình để giúp con em nhận thức được vấn đề. Các cấp ủy, chính quyền cần tạo điều kiện cho thanh niên dự đàm đạo và thực hiện các công việc chung để giáo dục ý thức công dân qua thực tế, để thanh niên thức tỉnh hơn về bổn phận của mình. Xưa, Trần Quốc Toản nhỏ tuổi, không được bàn việc nước, căm hận quân xâm lăng, nghiến răng bóp nát quả cam mới được vua ban. Có lẽ nào đến tận bây giờ người lớn chúng ta vẫn cư xử với thanh thiếu niên y hệt câu chuyện hơn 700 năm trước? Cám ơn ông Bài và ảnh: Trung Dũng